رفرکتومتر دستی
بریکس سنج دستی یک ابزار آنالوگ برای اندازه گیری ضریب شکست مایعات است.
یک رفرکتومتر دستی که برای تعیین درصد بریکس (محتوای ساکارز یا قند) مایعات نیمه شفاف با غلظت
کم مانند آب میوه و سبزیجات، شیر ، عسل و خنک کننده های صنعتی استفاده می شود. این انکسارسنج
پرتابل بریکس به طور ویژه برای ارائه خوانش با دقت بالا طراحی شده است.
رفرکتومتر پرتابل دارای یک چشمی با وضوح بالا جهت دیدن صفحه نمایش عدد ضریب شکست می باشد .
برای خرید رفرکتومتر نیاز به شناخت کامل این ابزار می باشد . قیمت رفرکتومتر نکته حائز اهمیتی می باشد
که با توجه به قیمت مناسب رفرکتومتر نیاز به کیفیت بالایی از این ابزار نیز وجود دارد .
کیفیت قطعات این ابزار بسته به کیفیت نوع فلز به کار رفته در ساختار و منشور و دقت صفحه مدرج دستگاه
حائز اهمیت می باشد استفاده از فلزات رسانا باعث اصلاح دمای صحیح تر و بهتر و دوام بیشتر آن می باشد .
رفرکتومتر پرتابل دارای دو نوع اصلی بوده :
– بریکس سنج دستی ( رفرکتومتر چشمی ) : این دستگاه دارای یک سازه لوله ای شکل می باشد که در یک
سر آن محل قرارگیری نمونه که در بخش زیرین آن یک منشور تعبیه شده و در بالای منشور یک کاور پلکسی
شفاف قرار دارد که نمونه مورد سنجش بین این دو بخش قرار می گیرد . در میان این لوله فلزی که از جنس
آلمینیوم یا مس بوده در بخش بیرونی دارای یک کاور پلاستیکی یا لاستیکی می باشد و در داخل آن
یک صفحه گرد مدرج می باشد که متصل به یک فلز حساس به حرارت می باشد و در انتهای این لوله
یک چشمی با بزرگنمایی قرار دارد که سایه حاصل از شکست نور عبوری بر روی صفحه گرد مدرج شیشه ای
را به ناظر نمایش می دهد .
– رفرکتومتر دیجیتال پرتابل : دارای یک محل قرار گیری نمونه کوچک بوده که از جنس منشور بوده و یک لامپ
ال ایی دی در زیر آن قرار دارد که نور تابیده شده به منشور و نمونه به یک دتکتور فتودیود می رسد و در
میکروپروسسور دستگاه به شکل عدد ضریب شکست یا بریکس در نمایشگر دستگاه به نمایش در می آید .
تعمیر رفرکتومتر آزمایشگاهی
کاربرد رفرکتومتر و رنج اندازه گیری- خرید رفرکتومتر چشمی
– رفرکتومتر 0 تا 10 : مخصوص قرائت قند در آب میوه ، نوشیدنی ها ، خنک کننده های تراشکاری و …..
– رفرکتومتر 0 تا 18 : مخصوص قند آب میوه ها ، سبزیجات ، خنک کننده ها ، چربی و روغن و ….
– رفرکتومتر 0 تا 32 : ویژه سنجش قند آبمیوه و نوشیدنی ها ، روان کننده ها و خنک کننده ها و …..
– رفرکتومتر 28 تا 62 : مخصوص سنجش بریکس مواد شیمیایی ، محلول ها صنعتی ، چربی ها
خنک کننده ها و روان کننده ها
– رفرکتومتر 45 تا 82 : مخصوص سنجش بریکس مواد شیمیایی ، محلول ها صنعتی ، چربی ها
خنک کننده ها و روان کننده ها
– رفرکتومتر 58 تا 92 : مخصوص عسل ، یا تعیین غلظت شکر در رنج های بالا ، چربی ها ، روان کننده ها
و روغن های خوراکی
– رفرکتومتر شوری : دارای بازه 0 تا 100 درصد جهت سنجش سدیم کلراید
– رفرکتومتر کلینیکال : جهت اندازه گیری پروتئین سرم و وزن مخصوص ادرار
– رفرکتومتر الکل : جهت سنجش بریکس و مقدار الکل در یک محلول
– رفرکتومتر ضدیخ : جهت سنجش اتیلن گلیکول و پروپیلن گلیکول در ضدیخ یا آب باتری
– رفرکتومتر 0 تا 90 : رنج گسترده ای از مواد و محلول ها را پوشش می دهد .
– رفرکتومتر 0 تا 80 : دستگاهی چندمنظوره برای انجام سنجش انواع محلول ها
کالیبره رفرکتومتر دستی – قیمت رفرکتومتر چشمی
جهت کالیبراسیون این نوع ار رفرکتومترها در ابتدا 3 تا 5 قطره آب مقطر یا آب دیونیزه را در محل قرار
گیری نمونه در زیر پوشش پلکسی قرار می دهیم و اگر عدد خوانش آن روی عدد صفر نبود بوسیله پیچی
که در قسمت بالای دستگاه قرار دارد سایه دستگاه را روی عدد صفر تنظیم می کنیم .
در مواردی که رنج شروع خوانش از صفر بیشتر می باشد مثل بازه 58 تا 92 باید از محلول استانداردی
با بریکس پایه آن دستگاه که در اینجا عدد 58 می باشد و همراه این محلول یک منشور کوچک همراه
دستگاه می باشد که مثل روش کالیبره قبلی محلول بریکس 58 را بر روی محل خوانش نمونه ریخته و
سپس منشور کوچک را بر روی این محلول قرار می دهیم اگر عدد روی 58 نبود با پیچ بخش فوقانی
سایه خوانش را بر روی عدد 58 تنظیم می کنیم .
برای مشاهده بهتر رفرکتومتر پرتابل دستی استفاده از یک منبع نور جانبی پیشنهاد می گردد .
جهت مشاهده روش کالیبراسیون لینک زیر را مشاهده بفرمایید .
شرکت های تولید کننده رفرکتومترهای چشمی – فروش رفرکتومتر آزمایشگاهی
آتاگو ژاپن atago
کروس آلمان A-Kruess
اشمیت اند هنش آلمان Schmidt &Haensch
بلینگهام استنلی انگلستان Bellingham Stanley
کرن آلمان Kern
پی سی ایی آلمان PCE
اپتیکا ایتالیا optika
آکسی لب اسپانیا Auxilab
تکسیم تایوان Texim
دایسلا دانمارک Diesella
رفرکتومتر دستی یا رفرکتومتر چشمی
مقدمه
در دنیای امروز، اندازهگیری دقیق پارامترهای فیزیکی و شیمیایی برای صنایع مختلف از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. یکی از ابزارهایی که نقش کلیدی در این زمینه ایفا میکند، رفرکتومتر است. این دستگاه بر پایهی اصل شکست نور کار میکند و امکان تعیین غلظت یا ترکیب یک محلول را فراهم میسازد.
رفرکتومترها در انواع مختلفی طراحی شدهاند؛ اما یکی از سادهترین و پرکاربردترین آنها رفرکتومتر دستی یا چشمی است. این دستگاه کوچک، سبک و بدون نیاز به برق یا باتری بوده و به همین دلیل در بسیاری از صنایع غذایی، کشاورزی، آزمایشگاهی و حتی پزشکی جایگاه ویژهای دارد.
رفرکتومتر چیست؟
تعریف علمی
رفرکتومتر دستگاهی است که ضریب شکست نور در یک نمونه مایع یا جامد را اندازهگیری میکند. زمانی که پرتو نور وارد یک محیط جدید میشود، سرعت آن تغییر میکند و این تغییر به عنوان ضریب شکست شناخته میشود. از آنجا که ضریب شکست با غلظت محلول رابطه مستقیم دارد، رفرکتومتر به راحتی میتواند میزان قند، نمک یا سایر مواد محلول را نشان دهد.
تاریخچه
اولین بار ارنست آبه، فیزیکدان آلمانی، در قرن نوزدهم رفرکتومتر را طراحی کرد. هدف او اندازهگیری دقیق خواص اپتیکی مواد بود. از آن زمان تاکنون، این دستگاه پیشرفتهای زیادی کرده و در قالبهای مختلف (چشمی، دیجیتال، رومیزی و…) عرضه شده است.
کاربرد عمومی
رفرکتومتر تنها محدود به آزمایشگاهها نیست. این ابزار در صنعت نوشیدنی برای کنترل کیفیت، در کشاورزی برای سنجش شیرینی میوه، در پزشکی برای بررسی ادرار یا سرم، و حتی در صنعت شیمیایی برای کنترل فرایندهای تولید به کار میرود.
09122436094—–09352436094—————-02188826626رفرکتومتر چشمی
معرفی
رفرکتومتر دستی که به نام رفرکتومتر چشمی نیز شناخته میشود، یک ابزار ساده و مکانیکی است که بدون نیاز به برق یا باتری کار میکند. کاربر با قرار دادن نمونه روی شیشهی پریسم و نگاه کردن از طریق عدسی میتواند عدد مربوط به غلظت یا درصد ماده مورد نظر را بخواند.
اجزای اصلی
-
پریسم شیشهای: محل قرارگیری نمونه
-
عدسی چشمی: برای مشاهدهی مقیاس داخلی
-
صفحه مدرج (اسکیل): نمایش مقادیر مانند بریکس (Brix)، درصد نمک یا ضریب شکست
-
پیچ تنظیم فوکوس: برای وضوح بهتر تصویر
مزایا
-
سبک و قابل حمل
-
عدم نیاز به باتری یا منبع تغذیه
-
قیمت مناسب نسبت به دیجیتال
-
استفاده آسان
محدودیتها
-
دقت کمتر نسبت به مدلهای دیجیتال
-
وابسته به دید کاربر (احتمال خطای انسانی)
-
نیاز به نور محیط
خرید رفرکتومتر چشمی – کاربردهای رفرکتومتر دستی
صنایع غذایی
رفرکتومتر دستی بیشترین کاربرد را در صنایع غذایی دارد. برای مثال:
-
سنجش میزان قند (Brix) در آبمیوه و نوشیدنیها
-
کنترل کیفیت عسل، مربا و شیرهها
-
بررسی میزان غلظت شیر یا لبنیات
کشاورزی
کشاورزان برای تعیین زمان برداشت محصول از رفرکتومتر استفاده میکنند. میزان شیرینی میوهها (مانند انگور، سیب یا گوجهفرنگی) با این دستگاه سنجیده میشود و این اطلاعات به تصمیمگیری در خصوص برداشت کمک میکند.
صنعت نوشیدنیها
تولیدکنندگان نوشیدنیهایی مانند شراب یا آبجو، از رفرکتومتر برای اندازهگیری دقیق قند و الکل استفاده میکنند.
صنایع شیمیایی و دارویی
در صنایع شیمیایی برای کنترل غلظت محلولها و در آزمایشگاههای دارویی برای بررسی فرمولاسیون داروها کاربرد دارد.
پزشکی و دامپزشکی
برای سنجش غلظت پروتئین در سرم خون، بررسی ادرار و حتی در آزمایشگاههای دامپزشکی مورد استفاده قرار میگیرد.
روش استفاده از رفرکتومتر دستی
-
تمیز کردن پریسم با پارچه نرم و بدون پرز
-
چکاندن چند قطره نمونه روی سطح پریسم
-
بستن درپوش شیشهای برای پخش یکنواخت نمونه
-
نگاه کردن از چشمی در مقابل نور مناسب
-
خواندن عدد روی مقیاس داخلی
نکات کلیدی برای دقت بیشتر
-
استفاده از نمونه تازه و بدون حباب
-
رعایت دمای استاندارد (معمولاً ۲۰ درجه سانتیگراد)
-
کالیبره کردن دستگاه پیش از استفاده
خطاهای رایج
-
باقی ماندن ذرات قبلی روی پریسم
-
عدم استفاده از آب مقطر برای تمیزکاری
-
خواندن نادرست به دلیل نور ناکافی
فروش رفرکتومتر – کالیبراسیون رفرکتومتر
اهمیت کالیبراسیون
دقت رفرکتومتر به کالیبراسیون صحیح وابسته است. کوچکترین تغییر میتواند نتیجه را تغییر دهد.
روش کالیبراسیون با آب مقطر
-
قرار دادن چند قطره آب مقطر روی پریسم
-
مشاهده مقیاس و تنظیم پیچ کالیبراسیون روی عدد صفر
کالیبراسیون با محلول استاندارد
در برخی صنایع از محلولهای مشخص با غلظت معلوم برای دقت بالاتر استفاده میشود.
زمان کالیبراسیون
-
قبل از اولین استفاده
-
پس از هر بار جابجایی
-
بهطور دورهای (مثلاً هر ماه یکبار)
انواع رفرکتومتر دستی
-
رفرکتومتر Brix: پرکاربردترین نوع، برای قند محلولها
-
رفرکتومتر نمکسنج: ویژه صنایع غذایی دریایی یا کشاورزی
-
رفرکتومتر کلینیکی: مناسب برای نمونههای پزشکی
-
رفرکتومتر آبجو: طراحیشده برای صنعت نوشیدنیها
نگهداری و افزایش طول عمر
-
همیشه پس از استفاده پریسم را با آب مقطر تمیز کنید
-
دستگاه را درون کیف مخصوص نگهداری کنید
-
از قرار دادن دستگاه در معرض ضربه یا نور مستقیم خورشید خودداری کنید
-
هرگز از شویندههای قوی برای تمیز کردن استفاده نکنید
مقایسه رفرکتومتر دستی و دیجیتال
| ویژگی | دستی (چشمی) | دیجیتال |
|---|---|---|
| دقت | متوسط | بسیار بالا |
| قیمت | پایین | بالاتر |
| کاربری | ساده | راحتتر |
| نیاز به باتری | ندارد | دارد |
09122436094- — 09352436094 ———-02188826626
نکات خرید رفرکتومتر دستی
-
بررسی برندهای معتبر (ATAGO، KRÜSS، MISCO و…)
-
توجه به محدوده اندازهگیری (مثلاً ۰ تا ۳۲ بریکس)
-
داشتن سیستم ATC (جبران دما)
-
خرید از فروشندگان معتبر با گارانتی
09122436094—-09352436094—–02188826626
بررسی برندهای معتبر (ATAGO، KRÜSS، MISCO و…)
توجه به محدوده اندازهگیری (مثلاً ۰ تا ۳۲ بریکس)
داشتن سیستم ATC (جبران دما)
خرید از فروشندگان معتبر با گارانتی
سوالات متداول (FAQ) ( رفرکتومتر بریکس )
۱. آیا رفرکتومتر دستی نیاز به باتری دارد؟
خیر. این دستگاه کاملاً مکانیکی است.
۲. بهترین روش شستشو چیست؟
استفاده از آب مقطر و پارچه نرم.
۳. آیا میتوان برای چند ماده مختلف از یک رفرکتومتر استفاده کرد؟
بله، اما بهتر است پس از هر بار مصرف دستگاه کاملاً تمیز شود.
۴. چه عواملی باعث خطای اندازهگیری میشوند؟
نور ناکافی، دمای نامناسب، یا نمونه آلوده.
نتیجهگیری
رفرکتومتر دستی یا چشمی یک ابزار ساده اما بسیار کاربردی است که در صنایع مختلف از کشاورزی تا داروسازی جایگاه ویژهای دارد. این دستگاه با قیمت مناسب، استفاده آسان و قابلیت حمل بالا، انتخابی عالی برای کنترل کیفیت محصولات و آزمایشهای مختلف است.
مقدمه
رفرکتومتر چشمی یا دستی یکی از ابزارهای کاربردی در صنایع غذایی، کشاورزی، دارویی و آزمایشگاهی است. با وجود طراحی ساده و مکانیکی، این دستگاه نیز ممکن است در اثر استفاده نادرست، شرایط محیطی یا فرسودگی دچار خرابی شود. آشنایی با روشهای عیبیابی و تعمیر رفرکتومتر چشمی میتواند از هزینههای اضافی جلوگیری کرده و عمر دستگاه را افزایش دهد.
تعمیر رفرکتومتر چشمی
چرا رفرکتومتر چشمی خراب میشود؟
عوامل رایج خرابی
-
آلودگی پریسم: باقیماندن ذرات قند، نمک یا مواد شیمیایی روی سطح پریسم دقت دستگاه را کاهش میدهد.
-
ضربه یا فشار: چون این دستگاه کوچک و ظریف است، هرگونه ضربه میتواند عدسی یا پریسم را آسیب بزند.
-
عدم کالیبراسیون صحیح: اگر دستگاه بهطور منظم کالیبره نشود، نتایج اندازهگیری نادرست خواهد بود.
-
شرایط محیطی نامناسب: قرار گرفتن در دما یا رطوبت بالا باعث اختلال عملکرد میشود.
-
خراش روی سطح عدسی یا پریسم: شفافیت را کاهش میدهد و خواندن نتایج دشوار میشود.
روشهای عیبیابی رفرکتومتر چشمی
۱. تصویر تار یا ناخوانا
-
علت: عدسی یا پریسم کثیف، یا وجود خط و خش
-
راهحل: تمیز کردن دقیق با آب مقطر و پارچه نرم بدون پرز
۲. نشان ندادن عدد صحیح
-
علت: دستگاه نیاز به کالیبراسیون دارد
-
راهحل: استفاده از آب مقطر یا محلول استاندارد برای تنظیم صفر
۳. تغییر ناگهانی مقادیر در شرایط یکسان
-
علت: خرابی پیچ کالیبراسیون یا ورود رطوبت به داخل دستگاه
-
راهحل: سرویس تخصصی و در صورت نیاز تعویض قطعه
۴. شکست نور نامنظم
-
علت: پریسم آسیبدیده یا لق شدن اتصالات داخلی
-
راهحل: بررسی و تعویض پریسم توسط متخصص
مراحل تعمیر و نگهداری رفرکتومتر چشمی
۱. تمیزکاری اصولی
-
همیشه بعد از هر استفاده سطح پریسم را با چند قطره آب مقطر شستشو دهید.
-
از دستمالهای زبر یا شویندههای شیمیایی قوی استفاده نکنید.
۲. کالیبراسیون مجدد
-
با قرار دادن آب مقطر روی پریسم و مشاهده مقیاس، پیچ کالیبراسیون را تنظیم کنید تا عدد صفر نمایش داده شود.
-
در صورت خطای مکرر، احتمال خرابی پیچ وجود دارد و باید تعویض شود.
۳. بررسی عدسی و پریسم
-
اگر عدسی خشدار شده باشد، باید پولیش یا تعویض شود.
-
پریسم ترکخورده یا شکسته تنها با تعویض کامل قابل تعمیر است.
۴. سرویس تخصصی
آلودگی پریسم: باقیماندن ذرات قند، نمک یا مواد شیمیایی روی سطح پریسم دقت دستگاه را کاهش میدهد.
ضربه یا فشار: چون این دستگاه کوچک و ظریف است، هرگونه ضربه میتواند عدسی یا پریسم را آسیب بزند.
عدم کالیبراسیون صحیح: اگر دستگاه بهطور منظم کالیبره نشود، نتایج اندازهگیری نادرست خواهد بود.
شرایط محیطی نامناسب: قرار گرفتن در دما یا رطوبت بالا باعث اختلال عملکرد میشود.
خراش روی سطح عدسی یا پریسم: شفافیت را کاهش میدهد و خواندن نتایج دشوار میشود.
علت: عدسی یا پریسم کثیف، یا وجود خط و خش
راهحل: تمیز کردن دقیق با آب مقطر و پارچه نرم بدون پرز
علت: دستگاه نیاز به کالیبراسیون دارد
راهحل: استفاده از آب مقطر یا محلول استاندارد برای تنظیم صفر
علت: خرابی پیچ کالیبراسیون یا ورود رطوبت به داخل دستگاه
راهحل: سرویس تخصصی و در صورت نیاز تعویض قطعه
علت: پریسم آسیبدیده یا لق شدن اتصالات داخلی
راهحل: بررسی و تعویض پریسم توسط متخصص
همیشه بعد از هر استفاده سطح پریسم را با چند قطره آب مقطر شستشو دهید.
از دستمالهای زبر یا شویندههای شیمیایی قوی استفاده نکنید.
با قرار دادن آب مقطر روی پریسم و مشاهده مقیاس، پیچ کالیبراسیون را تنظیم کنید تا عدد صفر نمایش داده شود.
در صورت خطای مکرر، احتمال خرابی پیچ وجود دارد و باید تعویض شود.
اگر عدسی خشدار شده باشد، باید پولیش یا تعویض شود.
پریسم ترکخورده یا شکسته تنها با تعویض کامل قابل تعمیر است.
در مواردی مانند نفوذ رطوبت به داخل دستگاه، خرابی پیچها یا شکستگی قطعات داخلی، بهتر است دستگاه توسط تعمیرکار متخصص سرویس شود.
نکات مهم برای جلوگیری از خرابی رفرکتومتر چشمی
-
نگهداری دستگاه در جعبهی مخصوص
-
دوری از نور مستقیم خورشید و رطوبت بالا
-
تمیزکاری منظم پس از هر بار استفاده
-
حمل با دقت و پرهیز از ضربه یا سقوط
هزینه تعمیر رفرکتومتر چشمی
هزینه تعمیر به نوع خرابی بستگی دارد. برخی موارد مانند کالیبراسیون یا تمیزکاری هزینه پایینی دارند، اما تعمیرات تخصصی مثل تعویض پریسم یا عدسی ممکن است پرهزینه باشد. بنابراین نگهداری اصولی همیشه اقتصادیتر از تعمیر خواهد بود.
چه زمانی باید رفرکتومتر جدید بخریم؟
-
اگر پریسم ترک عمیق داشته باشد
-
اگر دستگاه حتی پس از تعمیر، دقت لازم را نداشته باشد
-
اگر هزینه تعمیر بیش از ۵۰٪ قیمت خرید دستگاه جدید باشد
سوالات متداول (FAQ)
۱. آیا میتوان رفرکتومتر چشمی را در خانه تعمیر کرد؟
بله، موارد ساده مانند تمیزکاری یا کالیبراسیون را میتوانید خودتان انجام دهید. اما تعمیرات تخصصی نیاز به ابزار و تجربه دارد.
۲. آیا استفاده از الکل برای تمیز کردن پریسم مجاز است؟
خیر، الکل ممکن است به سطح شیشه آسیب بزند. بهترین گزینه آب مقطر است.
۳. هر چند وقت یکبار باید رفرکتومتر را سرویس کنیم؟
بسته به میزان استفاده، معمولاً هر ۶ ماه یکبار سرویس و کالیبراسیون توصیه میشود.
۴. آیا میتوان قطعات یدکی رفرکتومتر دستی را تهیه کرد؟
بله، بسیاری از برندهای معتبر قطعات یدکی مانند پریسم و پیچ کالیبراسیون عرضه میکنند.
نتیجهگیری
تعمیر رفرکتومتر چشمی یک کار تخصصی اما در بسیاری موارد ضروری است. با رعایت اصول نگهداری و سرویس دورهای، میتوان عمر این دستگاه حساس و کاربردی را تا سالها افزایش داد. در صورتی که دستگاه دچار آسیب جدی شود، مراجعه به تعمیرکاران معتبر و استفاده از قطعات اصل بهترین راهکار خواهد بود.